آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 252630
تاریخ انتشار : 2 بهمن 1397 11:50
تعداد بازدید : 375

شفافیت، حقوق شهروندی و فناوری اطلاعات

هنگامی که بحث از شفافیت می شود، ناخودآگاه حقوق شهروندی به ذهن متبادر می شود، مواد ۶۸، ۶۹، ۷۰، ۷۱ و ۷۲ ازجمله موادی هستند که به بحث شفافیت در قانون حقوق شهروندی پرداخته اند، جالب اینکه این مواد نیز خود وام دار مفاد قانونی دیگری هستند که آن مواد اصول کلی شفافیت را تبیین کرده اند، به طور مثال می توان به اصول سوم قانون اساسی، سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی، قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، قانون بهبود مستمر محیط کسب وکار، سیاست های کلی نظام در خصوص امنیت اقتصادی و سیاست های کلی تشویق سرمایه گذاری اشاره کرد.
undefined
محمدجعفر نعناکار*
mjnanakar@
از دیگر سو حقوق شهروندی با عناوینی چون حق آزادی اندیشه و بیان، حق دسترسی به اطلاعات، حق دسترسی به فضای مجازی، حق حریم خصوصی، حق مالکیت، حقوق مرتبط با مشارکت فرهنگی و دیگر حقوق نیز دارای مناسباتی است که تمام این حقوق می تواند در فناوری اطلاعات نمود داشته باشد.
توسعه و توجه به فناوری اطلاعات می تواند ضامن نظارت و ارزیابی عملکرد دولتمردان توسط آحاد ملت بوده و مشارکت همگانی آنان را برای مقابله و حل چالش های ملی در برگیرد. وجود شفافیت در عملکرد می تواند خود نیز ضامن صیانت از حقوق شهروندی شود، ازاین رو شفافیت، حقوق شهروندی و فناوری اطلاعات می تواند سه ضلع تشکیل دهنده حکمرانی خوب باشد، لذا صراحت در عملکرد و اخذ تصمیمات روشن خالی از ابهام در کنار عدم تلاش برای پنهان سازی بخشی از اطلاعات موجود می تواند خود به فرآیند ضمانت از حقوق شهروندی کمک کند.
سازمان فناوری اطلاعات ایران به عنوان یکی از سازمان های پیشرو در حوزه شفافیت همواره کوشیده است تا با آگاهی رسانی و جلب مشارکت مردمی گام های مؤثری را برای تحقق اصول منشور حقوق شهروندی بردارد، ایجاد زیرساخت های مناسب اطلاعاتی، اتصال سازمان ها و دستگاه های دولتی، راه اندازی پایگاه های خدمات رسانی الکترونیکی، تسهیل در احراز هویت دیجیتالی شهروندان، صرفه جویی اقتصادی به نفع اقشار جامعه، تسهیل در تسریع نمودن اخذ استعلامات میان دستگاهی، شفافیت قراردادی، پاسخگویی به شبهات شهروندان و نهادهای ذی صلاح و حمایت از کسب وکارهای نوپا در سطوح مختلف تنها بخشی از اقداماتی است که به آن پرداخته شده است. سازمان فناوری اطلاعات بر این باور است که شفافیت در عملکردها و تبیین خط مشی ها تنها در صورتی می تواند مثمر ثمر باشد که این امور در راستای حمایت و صیانت از حقوق شهروندی صورت پذیرد و ازاین رو بهترین ابزار موجود در این راستا استفاده از فناوری اطلاعات و توسعه زیرساخت های موجود است.
باید توجه داشت که ذات فناوری اطلاعات، ذاتی روشن و بی ابهام است، یعنی در طول سالیان متمادی پیشرفت حوزه فناوری اطلاعات همواره به گونه ای بوده است که توسعه دهنده روشنی در عملکردها بوده و عموماً این توسعه چندان سنخیتی با پنهان کاری در ابعاد مختلف خود ندارد، این امر تا بدان جا پیش رفته است که امروزه فناوری های جدیدی نیز که مؤید چنین ادعایی است پا به عرصه وجودی نهاده است. ازاین رو و با توجه به فلسفه وجودی هر سه عنصر شفافیت، حقوق شهروندی و فناوری اطلاعات به نظر می رسد این امور نه تنها در ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر به سر می برند بلکه به صورت بلاشرطی نیز بر یکدیگر تأثیرگذار نیز هستند، به گونه ای که نقص در هر یک می تواند دیگر بخش ها را نیز با اختلال عملکردی مواجه نماید.
درهرحال و با توجه به مواردی که بیان شد به نظر می رسد سرفصل های ۲۳ گانه حقوق شهروندی که در منشور حقوق شهروندی به آن اشاره شده است تنها زمانی می تواند به منصه ظهور برسد که شفافیت چراغ راه و فناوری اطلاعات ابزار کار ما باشد، که امید است تعامل سازنده میان دستگاهی نیز بتواند سرعت بخش این حرکت جهادی باشد.
* مدیرکل حقوقی سازمان فناوری اطلاعات ایران


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :